Ulay en zijn polaroids

Verschenen in Trouw, 29 januari 2016
Verschenen in Trouw, 29 januari 2016

Ulay, kunstenaar en ex-geliefde van Marina Abramovic, was vanaf 1972 vertegenwoordiger voor het fotobedrijf Polaroid. Nu zijn zijn foto’s in Rotterdam te zien.

De kunstenaar had zich al verontschuldigd, bij de opening van de tentoonstelling: hij is zelf nogal aanwezig in de zalen van het museum. Ulay, geboren als Uwe Laysiepen in Solingen in 1943, doelde op het onderwerp van de polaroids die er te zien zijn. Van de eerste kleine experimenten van begin jaren ’70, via het drie meter hoge werk uit 1990 naar de serie ‘zwemfoto’s’ uit 2015 is inderdaad Ulay zelf steeds te zien. Continue reading Ulay en zijn polaroids

Lartigue en de kleuren van de verloren tijd

TRW-20160126 Lartigue in Foam 2
Verschenen in Trouw, 26 januari 2016

Jacques Henri Lartigue (1896-1986) is vooral bekend van zijn Parijse zwartwitte snapshots van rond 1900. In Amsterdam is nu een tentoonstelling met zijn kleurenfoto’s.

In 1901 kreeg Henri Lartigue van zijn ouders zijn eerste fotocamera. Hij was vijf. Zo kon hij de luxe villa’s, wandelingen in het Bois de Boulogne en experimenten met snelle sportauto’s om hem heen opnemen – iets dat hij al vanaf zijn vroegste herinnering wilde. Henri zou zijn foto’s zijn leven lang in albums bewaren, voorzien van commentaar. Daarnaast werd hij schrijver en schilder. Alles om, zoals hij zelf zei, de vervliegende schoonheid uit het leven te behouden. Continue reading Lartigue en de kleuren van de verloren tijd

Conflict, time, photography

Gepubliceerd in Trouw, 21 april 2015
Gepubliceerd in Trouw, 21 april 2015

Hoe verschillend ook qua tijd en achtergrond, oorlogen hebben overeenkomsten. Een tentoonstelling in Essen toont de effecten van die oorlogen, van 1854 tot nu, vastgelegd in foto’s.

In september 1945, zeven maanden nadat de geallieerden Dresden bombardeerden, keerde de Duitse fotograaf Richard Peter terug naar de stad die hij kende als het Florence aan de Elbe. Vrijwel de hele stad lag in puin. In 1949 verscheen zijn fotoboek ‘Dresden- eine Kamera klagt an’, met als bekendste foto de volledig verwoeste stad, gezien vanaf de Rathausturm, waar een standbeeld de ruïnes overzag. Het boek werd een bestseller, de foto een icoon voor de geallieerde bombardementen op burgerdoelen. Continue reading Conflict, time, photography

175 jaar fotografie

Verschenen in Trouw, 19 augustus 2014
Verschenen in Trouw, 19 augustus 2014

Het is vandaag precies 175 jaar geleden dat de fotografie werd uitgevonden. Als een middel dat ‘iedereen’ zou kunnen gebruiken, kocht de Franse staat de uitvinding van Louis Daguerre in ruil voor een levenslang pensioen. Een foto maken kan inmiddels iedereen. Maar bepalen wanneer een foto ‘kunst’ is, blijft lastig.
Continue reading 175 jaar fotografie

Ermakov verdient beter

Gepubliceerd in Trouw, 22 juli 2014
Gepubliceerd in Trouw, 22 juli 2014

De Georgische fotograaf en verzamelaar Dimitri Ermakov (1846-1916) liet een gigantisch archief na met foto’s van het dagelijks leven in en rondom zijn geboorteland. Het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam toont een selectie, zonder ook maar een half oog te hebben voor de inhoud van de foto’s. Continue reading Ermakov verdient beter

Margaret Bourke-White: de eerste vrouw

Verschenen in Trouw, 15 mei 2014
Verschenen in Trouw, 15 mei 2014

De Amerikaanse fotojournaliste Margaret Bourke White (1904-1971) was een pionier in haar vak. Een tentoonstelling in Den Haag geeft een prachtig overzicht van haar vroege werk.

De bewoners van Weimar hadden het ‘nicht gewusst’. Niet geweten dat er in het op nog geen vijf kilometer afstand gelegen concentratiekamp Buchenwald meer dan vijftigduizend mensen waren omgebracht, en niets gedaan. Op 16 april 1945 werden duizend inwoners van Weimar daarom gedwongen het kamp te bezoeken dat een paar dagen ervoor was ontdekt door de Amerikaanse troepen. Margaret Bourke-White, de Amerikaanse fotojournaliste die werkte voor tijdschriften als Life en Fortune, was erbij, zag de afschuw en schaamte op de gezichten van de weldoorvoede burgers bij de opgestapelde, uitgemergelde lichamen, en drukte af. Continue reading Margaret Bourke-White: de eerste vrouw

Fenton in de Krim

TRW-20140312 Fenton in de Krim1
Gepubliceerd in Trouw, 12 maart 2014

De beelden van het internet-televisiekanaal ‘Espresso tv’ waren direct, een paar weken geleden, en hoewel het niet ondertiteld werd, was de boodschap glashelder: het Maidanplein in Kiev stond in brand, en het was menens. Tegelijkertijd liet de Russische televisie vijf keer dezelfde vrouw laten optreden als ‘pro-Russische Oekraïense’ in verschillende kostuums, zo bleek uit een collage die op Twitter circuleerde. Na de verbazing over de rol van digitale, sociale media tijdens de Arabische lente is die snelle aanvoer van beelden uit verre conflictgebieden al bijna vanzelfsprekend geworden.
Heel anders ging het in 1855. Zijn huifkar beladen met vijf fotocamera’s en chemicaliën op de vloer gezekerd, daarnaast dozen met ingemaakt vlees, wijn en biscuitjes, een veldbed en een stoof, en 700 glasplaten in extra kisten, trok de Britse fotograaf Roger Fenton (1819-1869) in februari van dat jaar naar de Krim. Een ‘mobiele donkere kamer’ noemde hij zijn kar, voor de duidelijkheid schreef hij het er met zwarte letters op: ‘photographic van’. Hoewel hij uiteindelijk geen enkel gevecht of gewonde soldaat zou vastleggen, staat Fenton nu bekend als de allereerste oorlogsfotograaf. Continue reading Fenton in de Krim