DWDD pop-up museum

Gepubliceerd in Trouw, 18 februari 2015
Gepubliceerd in Trouw, 18 februari 2015

Het populaire tv-programma De Wereld Draait Door heeft een Pop-Up-museum geopend waarvoor ‘tafelheren en -dames’ op zoek mochten naar ‘Vergeten Kunst’ in depots van tien musea. Het resultaat is teleurstellend

‘Kenners weten misschien wel wie Constant Permeke is of Edgar Fernhout, maar Tante Loes, de typische De Wereld Draait Door-kijker, weet dat niet. En die wil ik graag laten zien hoe mooi dit is.’ Continue reading DWDD pop-up museum

Kogels door de spiegel – Charlie Hebdo en de verwarring van het beeld

Verschenen in Trouw, 12 januari 2015
Verschenen in Trouw, 12 januari 2015

De bloedige aanslag op de redactie van Charlie Hebdo werd gepleegd vanwege een hardnekkig misverstand over de betekenis van tekeningen.

Het lijkt onbegonnen werk om verheven beweegredenen te zoeken achter de mensen die afgelopen woensdag zo’n barbaarse daad verrichten – het was immers blinde, barbaarse haat.
Maar dat de terroristen juist kozen voor de redactie van een tijdschrift dat cartoons verspreidde, tekeningen met een paar woorden, in plaats van, bijvoorbeeld, een ‘serieuze’ krant met commentaar op het handelen van (strenge) moslims, heeft wel een reden. Het afbeelden van hun profeet, Mohammed, is niet toegestaan volgens de aanslagplegers – en juist dat gebeurde regelmatig in Charlie Hebdo. Het tijdschrift stond daarom al jaren hoog op hun dodenlijst. Continue reading Kogels door de spiegel – Charlie Hebdo en de verwarring van het beeld

Koons’ spiegelpaleis

Verschenen in Trouw, 10 december 2014
Verschenen in Trouw, 10 december 2014

De kunst van Jeff Koons wordt vaak gezien als gemakkelijk, kitsch en gebakken lucht. Een grote overzichtstentoonstelling in Parijs nuanceert dat beeld.

Wie niet beter zou weten, zou denken dat er een feestartikelenwinkel is neergestreken in het Parijse Centre Pompidou. Er staat meer dan levensgroot porceleinen beeld van Michael Jackson met zijn aap, een drie meter hoog beeld van een hondje dat gemaakt lijkt te zijn van een lange dunne ballon, een reusachtig hart, en er hangen billboards met vrolijke reclames voor frisdrank – ‘New! New too!’ Continue reading Koons’ spiegelpaleis

De gelaagde werkelijkheid van Emo Verkerk

Verschenen in Trouw, 15 november 2014
Verschenen in Trouw, 15 november 2014

Emo Verkerk maakt al meer dan dertig jaar kunst, en zijn werk zit in verschillende belangrijke collecties. Toch zijn zijn schilderijen en beelden niet vaak samen te zien geweest. Vandaag opent in het Gemeentemuseum Den Haag een tentoonstelling.

‘Goh, dat ziet er wel goed uit zeg, wat een ervaring, om al dat werk terug te zien’ Emo Verkerk kijkt z’n ogen uit als hij voor het eerst de tentoonstellingsruimtes binnenkomt waar z’n werk net is opgehangen. Sommige werken had hij jaren niet gezien, en nu hangen ze allemaal samen in Den Haag. Continue reading De gelaagde werkelijkheid van Emo Verkerk

De late Rembrandt in Londen

Verschenen in Trouw, 11 november 2014
Verschenen in Trouw, 11 november 2014

Het is nét niet dringen, in de rij voor de Rembrandttentoonstelling in de Londense National Gallery. Bezoekers kopen vooraf online, voor 18 pond (bijna 23 euro) een kaartje voor een bepaalde tijd en datum, en binnen dat halve uur moeten ze binnen zien te komen. Maar eerst moet de eerste zaal voldoende leeg zijn. Er zijn audioguides, en er is een gratis boekje met compacte toelichting bij elk werk in de tentoonstelling, op de muren staan alleen de thema’s en de titels van de kunstwerken. Die voorzorgsmaatregelen schelen al een hoop onrust in de vaak schemerdonkere zalen. En zodra je dan in die eerste zaal bent, begrijp je dat het hier niet gaat om één of twee schilderijen waar iedereen voor staat te dringen. Er zijn veertig schilderijen, twintig tekeningen en dertig prenten te zien. Bijna elk werk is een publiekslieveling in ‘eigen land’ of een pronkstuk voor de privé-eigenaars, en bij hoge uitzondering hangen de werken de komende maanden samen. Continue reading De late Rembrandt in Londen

De zee in Oostende

TRW-20141108 Oostende de Zee1
Verschenen in Trouw, 8 november 2014

Met een laatste tentoonstelling neemt België afscheid van curator en kunstpaus Jan Hoet. ‘De Zee’ in Oostende is soms iets té overdadig, maar mede dankzij de vele locaties soms ook prettig verfrissend.

In een vijver van het Leopoldpark in Oostende drijft een vlot met een paar uitnodigende, maar onbereikbare stoeltjes erop. ‘Le bateau imaginaire staat er in grote letters onder. Het is een kunstwerk van de Oostenrijkers Franz West (1947-2012) en Heimo Zobernig (1958), ze maakten het in 2004 en sindsdien heeft deze ‘boot van de verbeelding’ al in veel internationale vijvers gedobberd. Nu ligt hij dus in België, als onderdeel van de grote kunstmanifestatie ‘De zee, hommage aan Jan Hoet’ die tot in april op allerlei locaties in Oostende te zien is. Continue reading De zee in Oostende

Benner: wereldberoemd in Friesland

Verschenen in Trouw, 9 oktober 2014
Verschenen in Trouw, 9 oktober 2014

Zelf noemde kunstenaar Gerrit Benner zichzelf niet graag Fries. ‘Zeggen dat je een Fries bent, of zoiets, is klotekoek. Ik ben een mens, die Gerrit Benner heet en die schildert.’

Toch is de kunst van Gerrit Benner (1897-1981) onlosmakelijk verbonden met het noordelijke landschap. Zijn vereenvoudigde ‘landschappen’ met brede banen blauw, wit geel en groen, de werken waar hij inmiddels het meest bekend om is, kunnen immers niet los gezien worden van zijn geboortegrond. In een gezamenlijke tentoonstelling, in het Fries Museum in Leeuwarden en Museum Belvédère in Heerenveen, is nu geprobeerd zijn hele kunstenaarscarriere in zo’n tachtig schilderijen te vatten. Continue reading Benner: wereldberoemd in Friesland

Shia LaBeouf rent rond

Screen Shot 2014-10-11 at 1.32.30 PM‘Shia LaBeouf rent donderdag in Amsterdam een marathon om een museum!’, gonst het sinds eergisteren op Twitter, van de LA-Times tot de internationale roddelpers. Maar dat die marathon een kunstwerk is, is minder makkelijk in een tweet te vangen. De afgelopen maand tweette LeBeouf dertien keer dat ‘ie een stukje gerend had, – zijn route, heel subtiel, elke keer in de vorm van een letter van het woord #metamarathon- en dinsdag schreef hij dat hij die bij het Stedelijk Museum in Amsterdam zou gaan lopen. Continue reading Shia LaBeouf rent rond

Rothko in Den Haag

Gepubliceerd in Trouw, 23 september 2014‘Je moet mijn werk niet proberen te begrijpen, ervaar het maar,’ zei Mark Rothko. Dat kan nu in het Gemeentemuseum in Den Haag.

Misschien is het een landschap, een roze lucht met een strakke horizon, en aan de voorgrond wat struikgewas? Of toch eerder een close up van een raam? Bij het werk van Rothko kan je van alles verzinnen, maar het liefst wilde de schilder dat de toeschouwer níet zou nadenken als hij tegenover zijn schilderijen stond. Met z’n ogen dichtbij het doek moet die z’n diepste emoties de vrije loop laten. En zou voelen wat Rothko had ervaren terwijl hij schilderde. Continue reading Rothko in Den Haag

175 jaar fotografie

Verschenen in Trouw, 19 augustus 2014
Verschenen in Trouw, 19 augustus 2014

Het is vandaag precies 175 jaar geleden dat de fotografie werd uitgevonden. Als een middel dat ‘iedereen’ zou kunnen gebruiken, kocht de Franse staat de uitvinding van Louis Daguerre in ruil voor een levenslang pensioen. Een foto maken kan inmiddels iedereen. Maar bepalen wanneer een foto ‘kunst’ is, blijft lastig.
Continue reading 175 jaar fotografie

Ermakov verdient beter

Gepubliceerd in Trouw, 22 juli 2014
Gepubliceerd in Trouw, 22 juli 2014

De Georgische fotograaf en verzamelaar Dimitri Ermakov (1846-1916) liet een gigantisch archief na met foto’s van het dagelijks leven in en rondom zijn geboorteland. Het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam toont een selectie, zonder ook maar een half oog te hebben voor de inhoud van de foto’s. Continue reading Ermakov verdient beter

Shirley: visions of reality

Verschenen in Trouw, 28 mei 2014
Verschenen in Trouw, 28 mei 2014

Het café op de hoek met het zwijgende stel aan de bar en het vreemde, groenige licht, is bekend: ‘Nighthawks’ van Edward Hopper (1882-1967) is waarschijnlijk het meestgeciteerde schilderij uit de filmgeschiedenis. Ook het onheilspellende huis uit ‘Psycho’ is gemodelleerd naar een schilderij van de Amerikaanse schilder. Wat kan een filmmaker nog toevoegen na Hitchcock, Wim Wenders en The Simpsons?
Veel, laat de film van de Oostenrijkse regisseur Gustav Deutsch zien. Zijn ‘Shirley’ beslaat 13 scenes, steeds met een ander schilderij van Hopper als locatie – trouwens zonder de populaire Nighthawksbar, Deutsch houdt niet van makkelijk scoren. De vroegere architect die met found-footagefilms bekend werd, nam nu Hoppers verstilde interieurs als gegeven. Hij liet ze tot in de kleinste details nabouwen, en bracht ze subtiel tot leven. Als rode draad nam hij schilderijen waarop ten minste één vrouw te zien is, en noemde haar Shirley. Continue reading Shirley: visions of reality