In Egypte: Sfinxen, obelisken en andere giganten

Jan Herman Insinger (1854-1918), gemummificeerd lichaam van een man genaamd Djed-ptah-anf-ankh, 1886. Rijksmuseum van Oudheden, Leiden

Tijdens zijn eerste nacht op de Nijl schrijft Gustave Flaubert dat hij alle vrouwen van de wereld zou opgeven om één nacht de mummie van Cleopatra te bezitten. Fotografie bood een vorm van bezit op afstand.

De op het oog gezapige passagiers van de ‘Karnak’ koesteren stuk voor stuk haat tegen de rijke Amerikaanse Linnet Ridgeway. Allemaal, behalve Hercule Poirot natuurlijk. In de verfilming uit 1978 van Agatha Christie’s Death on the Nile is de scène van de excursie van het reisgezelschap naar de grote zuilenzaal van Karnak legendarisch. Peter Ustinov, Jane Birkin, Bette Davis en Angela Lansbury dwalen afzonderlijk tussen de reusachtige pilaren. De camera maakt een paar Hitchcock-shots, zoomt uit, maar het gevaar komt van boven: een vallend rotsblok raakt op een haar na het hoofd van Ridgeway.

Lees het hele artikel, verschenen in de Groene Amsterdammer op 29 maart 2017, hier

Over de kunst van het weglaten – Esther Urlus’ film Deletion

Voor het Filmfonds schreef ik een essay naar aanleiding van Esther Urlus’ film Deletion. Urlus maakt haar eigen filmmateriaal, en past daarbij veel oude, fotografische technieken toe. Hier is de publicatie te downloaden – alleen de vormgeving is al prachtig – inclusief teksten van Dick Tuinder, Joris Luyendijk en Peter Klashorst, én links naar Urlus’ film en nog drie andere films.

Shirley: visions of reality

Verschenen in Trouw, 28 mei 2014
Verschenen in Trouw, 28 mei 2014

Het café op de hoek met het zwijgende stel aan de bar en het vreemde, groenige licht, is bekend: ‘Nighthawks’ van Edward Hopper (1882-1967) is waarschijnlijk het meestgeciteerde schilderij uit de filmgeschiedenis. Ook het onheilspellende huis uit ‘Psycho’ is gemodelleerd naar een schilderij van de Amerikaanse schilder. Wat kan een filmmaker nog toevoegen na Hitchcock, Wim Wenders en The Simpsons?
Veel, laat de film van de Oostenrijkse regisseur Gustav Deutsch zien. Zijn ‘Shirley’ beslaat 13 scenes, steeds met een ander schilderij van Hopper als locatie – trouwens zonder de populaire Nighthawksbar, Deutsch houdt niet van makkelijk scoren. De vroegere architect die met found-footagefilms bekend werd, nam nu Hoppers verstilde interieurs als gegeven. Hij liet ze tot in de kleinste details nabouwen, en bracht ze subtiel tot leven. Als rode draad nam hij schilderijen waarop ten minste één vrouw te zien is, en noemde haar Shirley. Continue reading Shirley: visions of reality

Tarantino’s Django gaat over Europa

Helmut Kohl en François Mitterand staan hand in hand bij de herdenking van de slag bij Verdun op 22 september 1984
Helmut Kohl en François Mitterand staan hand in hand bij de herdenking van de slag bij Verdun op 22 september 1984

In de korte pauze tussen de laatste noten van het Duitse volkslied en de eerste van de Marseillaise, bij de herdenking van slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog in 1984, stak de Franse minister president François Miterrand zijn hand uit naar die van zijn West-Duitse collega, bondskanselier Kohl. En die kreeg hij. Minutenlang stonden de twee leiders hand in hand.

Dit jaar vieren de Fransen en de Duitsers hun gouden bruiloft: in 1963 ondertekenden de twee voormalige aartsvijanden het Elyséeverdrag. Al vijftig jaar on speaking terms. Zowel aan de linker- als aan de rechterzijde van de Rijn geldt de bilaterale samenwerking in politiek, industrie en cultuur nog steeds als belangrijke pijler in een vreedzaam Europa.

Het is Quentin Tarantino niet ontgaan. Continue reading Tarantino’s Django gaat over Europa