Proefschrift Bewogen Straten, over de foto’s van het oude Parijs door Charles Marville

Op woensdag 19 oktober 2022 zal ik bij de Rijksuniversiteit Groningen mijn proefschrift verdedigen. Hoe het Parijse stadsbestuur vanaf 1865 tot 1910 omging met foto’s van Parijs, in het bijzonder met de foto’s die Charles Marville (1813-1879) maakte van de straten die gesloopt zouden worden vanwege de modernisering door Haussmann en keizer Napoléon III, is het onderwerp van het proefschrift. In archieven, wereldtentoonstellingen en publicaties kregen de foto’s – ook voor huidige kijkers nog steeds prachtig en mysterieus – steeds een nieuwe betekenis. Over wat die betekenis was, en welke functie de foto’s hadden, gaat mijn onderzoek. Het is daarmee een case-study over de rol van fotografie in de negentiende eeuw. Historische nauwkeurigheid, wetenschappelijke objectiviteit en moderniteit waren daarbij voor de opdrachtgevers veel belangrijker dan de esthetische kwaliteiten. [Een mooie selectie van de foto’s is hier te zien – en vergeet vooral niet in te zoomen]

Ik deed onderzoek in veel Parijse archieven en bibliotheken, van de Bibliothèque Nationale de France en de Bibliothèque Historique de la Ville de Paris tot de Service Historique de la Défense, mede dankzij beurzen van de Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG), de Rijksuniversiteit Groningen en het Manfred & Hanna Heitingfonds, en onder begeleiding van Prof. dr. Herta Wolf, Prof. dr. Wessel Krul, Prof. dr. Ann-Sophie Lehmann, en Dr. Rachel Esner.

Het proefschrift is vooralsnog in het Nederlands, in eigen beheer uitgegeven, vormgegeven door Bart Kraamer. Belangstellenden kunnen een exemplaar bestellen voor ongeveer 35 euro (afhankelijk van de hoeveelheid belangstellenden) door een mail te sturen aan doctorjoke2022 [AT] gmail.com

UPDATE: De verdediging vond plaats op 19 oktober om 11 uur ‘s ochtends in het Academiegebouw in Groningen, en is terug te zien via het Youtubekanaal van de RuG. (vanaf ongeveer minuut 6:45)

Meer informatie over het proefschrift en de verdediging is te vinden op deze pagina.

Boek Le Nouveau Paris. Charles Marville photographs the City Transformation.

Met steun van het Manfred en Hanna Heitingfonds deed ik begin 2015 onderzoek in het Rijksmuseum in Amsterdam onderzoek naar de foto’s van Charles Marville uit de museumcollectie. Hiervan verscheen in maart 2018 een (Engelstalig) boek, deel 18 uit de serie Rijksmuseum Studies in Photography, dat via de webshop van het Rijksmuseum te koop is.

New Realities in het Rijks: een eigen, gekuiste werkelijkheid

Het Rijksmuseum pretendeert met de tentoonstelling ‘alle facetten van de 19e-eeuwse fotografie’ te tonen. Dat is een onmogelijk als je uitgaat van een collectie die voor een heel ander doel is aangelegd.

Voor De Witte Raaf schreef ik een bespreking van de kuise tentoonstelling New Realities in het Rijksmuseum, die is hier terug te lezen.

(en, ps: het geboortejaar van Charles Marville is natuurlijk 1813, niet 1816 zoals de tentoonstelling en de catalogus beweren)

Kousbroeklezing 7 april over fotografie

‘Percement de l’Avenue de l’Opéra’, Charles Marville, 1877, collectie State Library of Victoria, Melbourne

De zevende Kousbroeklezing, op 7 april 2017 in de Rode Hoed in Amsterdam, heeft als thema fotografie.

Maarten Asscher zal de lezing, met de titel ‘De geboorte van een ruïne’, uitspreken, daarnaast zal ook ik een korte presentatie houden over Charles Marvilles foto’s van Parijs. Kaarten en meer informatie zijn hier te vinden.

Boek: Charles Marville, photographer of Paris

Screen shot 2013-09-18 at 4.39.39 PMHet boek Charles Marville, photographer of Paris, uitgegeven bij the University of Chicago Press, is vanaf nu verkrijgbaar. Het werd samengesteld en ingeleid door conservator Sarah Kennel van de National Gallery in Washington. Ik schreef hierin een essay over de rol van Marville’s foto’s op de wereldtentoonstellingen. Daarnaast bevat het essays van Anne de Mondenard, Peter Barberie en Françoise Reynaud. De straatfoto’s van Charles Marville (1813-1879) zijn het onderwerp van mijn dissertatie.

Een aantal foto’s uit het boek is hier te bekijken, in de New York Review of Books verscheen alvast deze recensie.

Op 25 september opende in de National Gallery in Washington een tentoonstelling over de foto’s van Marville (tot 5 januari 2014), daarna ging de tentoonstelling naar het Metropolitan Museum in New York (27 januari tot 4 mei 2014).