Ulay en zijn polaroids

Verschenen in Trouw, 29 januari 2016
Verschenen in Trouw, 29 januari 2016

Ulay, kunstenaar en ex-geliefde van Marina Abramovic, was vanaf 1972 vertegenwoordiger voor het fotobedrijf Polaroid. Nu zijn zijn foto’s in Rotterdam te zien.

De kunstenaar had zich al verontschuldigd, bij de opening van de tentoonstelling: hij is zelf nogal aanwezig in de zalen van het museum. Ulay, geboren als Uwe Laysiepen in Solingen in 1943, doelde op het onderwerp van de polaroids die er te zien zijn. Van de eerste kleine experimenten van begin jaren ’70, via het drie meter hoge werk uit 1990 naar de serie ‘zwemfoto’s’ uit 2015 is inderdaad Ulay zelf steeds te zien. Continue reading Ulay en zijn polaroids

Lartigue en de kleuren van de verloren tijd

TRW-20160126 Lartigue in Foam 2
Verschenen in Trouw, 26 januari 2016

Jacques Henri Lartigue (1896-1986) is vooral bekend van zijn Parijse zwartwitte snapshots van rond 1900. In Amsterdam is nu een tentoonstelling met zijn kleurenfoto’s.

In 1901 kreeg Henri Lartigue van zijn ouders zijn eerste fotocamera. Hij was vijf. Zo kon hij de luxe villa’s, wandelingen in het Bois de Boulogne en experimenten met snelle sportauto’s om hem heen opnemen – iets dat hij al vanaf zijn vroegste herinnering wilde. Henri zou zijn foto’s zijn leven lang in albums bewaren, voorzien van commentaar. Daarnaast werd hij schrijver en schilder. Alles om, zoals hij zelf zei, de vervliegende schoonheid uit het leven te behouden. Continue reading Lartigue en de kleuren van de verloren tijd

Hoe het schilderij een titel kreeg

Screen Shot 2016-02-09 at 5.03.22 PMKunstwerken hebben lang niet altijd titels gekregen van de kunstenaars. Toch zijn de schilderijen en beelden vaak zo verweven met hun naam, dat het lastig is ze uit elkaar te trekken.

In 1953 maakte Robert Rauschenberg een opmerkelijk kunstwerk: een wit papier waarop iets weggegumd was, en hij noemde zijn werk ‘Erased the Kooning drawing’. Rauschenberg had een tekening van Willem de Kooning gekocht, en die uitgegumd. Zonder de titel had niemand begrepen wat het was, en het waarschijnlijk ook niet zo aandachtig bekeken. Continue reading Hoe het schilderij een titel kreeg

Bij Kapoor in het atelier

Het atelier van Kapoor. Foto: Joke de Wolf
Het atelier van Kapoor. Foto: Joke de Wolf

Vanwege de tentoonstelling van drie nieuwe werken van Anish Kapoor in de Eregalerij van het Rijksmuseum ging ik begin november op bezoek in zijn atelier in Londen. Lees hier en hier mijn artikel, verschenen in Trouw op 24 november 2015

De magie van de muze

Gepubliceerd in Trouw, 23 juni 2015
Gepubliceerd in Trouw, 23 juni 2015

Een muze wordt vaak afgedaan als een inspirerend (naakt-)model voor een kunstenaar. Een tentoonstelling in Haarlem laat zien dat de muze meer diepgang heeft dan dat.

‘Het was een voordeel dat ik niet blond ben, maar donker. In blond haar kun je minder noten kwijt.’ Hedwig de Beer heeft het over ‘Portret van Hedwig’, dat haar levensgezel Jurriaan Andriessen (1951-1991) tussen 1977 en 1983 van haar maakte. Het is volledig opgebouwd uit muzieknoten, fragmenten van door de componist zelf gecomponeerde muziek. Tegelijkertijd beeldt de partituur ook het gezicht uit van De Beer. ‘Een werk van liefde’, noemt ze het zelf; ze was de muze van de jong gestorven Andriessen. Continue reading De magie van de muze

Verf over verf: Arnulf Rainer

Het is een grote vraag voor alle kunstenaars: wanneer moet je stoppen met polijsten, gummen, perfectioneren? Wanneer is je kunstwerk af? De 85-jarige Oostenrijkse kunstenaar Arnulf Rainer heeft al zijn hele leven een eigen benadering voor dat probleem: übermalen, overschilderen. Vanaf de jaren vijftig voegde hij nieuwe ‘lagen’ in verf of krijt toe aan al bestaande tekeningen, foto’s en schilderijen. Kunstwerken van hemzelf, soms ook van anderen. In het Cobramuseum in Amstelveen zijn die ‘Übermalungen’ nu te zien. Continue reading Verf over verf: Arnulf Rainer

Conflict, time, photography

Gepubliceerd in Trouw, 21 april 2015
Gepubliceerd in Trouw, 21 april 2015

Hoe verschillend ook qua tijd en achtergrond, oorlogen hebben overeenkomsten. Een tentoonstelling in Essen toont de effecten van die oorlogen, van 1854 tot nu, vastgelegd in foto’s.

In september 1945, zeven maanden nadat de geallieerden Dresden bombardeerden, keerde de Duitse fotograaf Richard Peter terug naar de stad die hij kende als het Florence aan de Elbe. Vrijwel de hele stad lag in puin. In 1949 verscheen zijn fotoboek ‘Dresden- eine Kamera klagt an’, met als bekendste foto de volledig verwoeste stad, gezien vanaf de Rathausturm, waar een standbeeld de ruïnes overzag. Het boek werd een bestseller, de foto een icoon voor de geallieerde bombardementen op burgerdoelen. Continue reading Conflict, time, photography

DWDD pop-up museum

Gepubliceerd in Trouw, 18 februari 2015
Gepubliceerd in Trouw, 18 februari 2015

Het populaire tv-programma De Wereld Draait Door heeft een Pop-Up-museum geopend waarvoor ‘tafelheren en -dames’ op zoek mochten naar ‘Vergeten Kunst’ in depots van tien musea. Het resultaat is teleurstellend

‘Kenners weten misschien wel wie Constant Permeke is of Edgar Fernhout, maar Tante Loes, de typische De Wereld Draait Door-kijker, weet dat niet. En die wil ik graag laten zien hoe mooi dit is.’ Continue reading DWDD pop-up museum