Martin Kippenberger: een levende komma

Verschenen in Trouw, 13 april 2013
Verschenen in Trouw, 13 april 2013

Kunstenaar Martin Kippenberger (1953-1997) had een kort maar op alle fronten intensief leven. In Berlijn viert een tentoonstelling zijn zestigste verjaardag. Een hommage aan een leven lang zoeken naar erkenning

Op zijn visitekaartje stond ‘Martin Kippenberger. Geen bankrekening, geen telefoon’. Geld had hij liever in de hand, en als je hem wilde spreken, moest je maar langskomen. Maar waar? Zijn tekeningen maakte hij het liefst op het briefpapier van de hotels waar hij logeerde. Soms betaalde hij met die velletjes ook de rekening, soms werd die betaald door de galerie die hem uitnodigde. De Duitse kunstenaar verhuisde als twintiger vanuit het Ruhrgebied naar Berlijn, had vanaf 1980 soms Keulen als thuisbasis, soms Hamburg, soms ook Parijs of Tenerife. In 1997 overleed hij, op 44 jarige leeftijd, in Wenen. Continue reading Martin Kippenberger: een levende komma

Russische kunst van vóór de Revolutie

Verschenen in Trouw, 23 maart 2012
Verschenen in Trouw, 23 maart 2012

De gedachte dat de Russische kunstenaars in de jaren voor de Revolutie vooral westerse stijlen kopieerden, klopt niet. Het Bonnefantenmuseum toont hoe schilders uit Rusland in die periode hun eigen weg kozen.

Het lijkt zo eenvoudig. Olga Rozanova  maakte ‘Groene streep
(Kleurenschilderij)’ in het revolutiejaar 1917. Een witgeschilderde
staande rechthoek met in het midden een groene verticale streep, in
het midden wat donkerder dan aan de randen. U zou kunnen denken dat
het een groene variant is op een van Mondriaans ‘composities’ met
zwarte streep. Dan zou u niet de enige zijn: de meeste westerse
kunsthistorici zagen de jaren voor de Revolutie als een periode waarin
Russische kunstenaars vooral kopieerden wat eerder in het Westen
gebeurde. De tentoonstelling ‘De Grote Verandering – Revoluties in de
Russische schilderkunst 1895-1917’, in het Bonnefantenmuseum in
Maastricht, laat zien dat dat idee ver van de waarheid is. Continue reading Russische kunst van vóór de Revolutie

Alles rock’n roll – Gerrit Starczewski

Voorgelezen bij de opening van de overzichtstentoonstelling van Starczewski in de Melkweg galerie, 6 maart 2013

Beth Ditto - ©Gerrit Starczewski
Beth Ditto – ©Gerrit Starczewski

Es ist Alles Rock’n roll, zegt Gerrit Starczewski. Vreemd. Op het eerste gezicht is van rock ‘n roll op zijn foto’s weinig te zien. Muziekinstrumenten zijn er nauwelijks. Drank en drugs zijn onzichtbaar. En gedanst wordt er zelden. We zien een echtpaar in een snackbar, voetbalsupporters, een veld met balonnen, een meisje met een pleister op haar neus. Is dit rock ‘n roll? De foto’s hangen kriskras door elkaar, als het al een reportage wás, dan is daar nog maar weinig van te zien. Maar juist door die chaos word je gedwongen beter te kijken. Continue reading Alles rock’n roll – Gerrit Starczewski

Een vlak vol puzzelstukken

Gepubliceerd in Trouw, 22 september 2012

EenOrganisatiecomité van de Sonderbundausstellung in 1912 revolutionaire tentoonstelling in Keulen uit 1912 wordt een eeuw na dato nog eens dunnetjes overgedaan. Je zou met de ogen van toen willen kijken, al was het maar om de schok te ervaren die Picasso en Van Gogh teweegbrachten.

‘Er hangen zeker vijftig schilderijen in deze tentoonstelling die ik niet begrijp”, biechtte de directeur van het Wallraf-Richartzmuseum in Keulen zijn toehoorders op. Het was 25 mei 1912, directeur Alfred Hagelstange hield een toespraak bij de opening van de Internationale Kunstausstellung des Sonderbundes Westdeutscher Kunstfreunde und Künstler – kortweg de Sonderbundtentoonstelling. Continue reading Een vlak vol puzzelstukken